الشيخ محمد علي الگرامي القمي

141

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مىرود سايهء زيادتر مىشود . بنابراين وقتى سايهء غربى به آخرين درجهء كمى رسيد و سايه شرقى آغاز شد معلوم مىشود ظهر شرعى شده است ولى در بعضى شهرها مثل مكّه كه گاهى موقع ظهر سايه بكلّى از بين مىرود ، بعد از آنكه سايه دوباره پيدا شد معلوم مىشود ظهر شده است ( البتّه در شهرهاى ما بحسب دقّت ؛ سايه غربى پس از كم شدن ابتدا كمى شمالى و سپس شرقى مىشود ) . « 1 » مسئله 760 - چوب يا چيز ديگرى را كه براى معيّن كردن ظهر به زمين فرو مىبرند شاخص گويند . مسئله 761 - نماز ظهر و عصر هر كدام وقت مخصوص و مشتركى دارند ، وقت مخصوص نماز ظهر از اوّل ظهر است تا وقتى كه از ظهر به اندازهء خواندن نماز ظهر بگذرد كه اگر كسى سهواً تمام نماز عصر را در اين وقت بخواند ، نمازش باطل است و وقت مخصوص نماز عصر موقعى است كه به اندازهء خواندن نماز عصر ، وقت به مغرب مانده باشد كه اگر كسى تا اين موقع نماز ظهر را نخواند ، نماز ظهر او قضا شده و بايد نماز عصر را بخواند « 2 » و ما بين وقت مخصوص نماز ظهر و وقت مخصوص نماز عصر ، وقت مشترك نماز ظهر و نماز عصر است كه اگر كسى در اين وقت اشتباهاً تمام نماز عصر را پيش از نماز ظهر بخواند ، نمازش صحيح است و بايد نماز ظهر را بعد از آن بجا آورد . مسئله 762 - اگر پيش از خواندن نماز ظهر ، سهواً مشغول نماز عصر شود و در بين نماز بفهمد اشتباه كرده است ، چنانچه در وقت مشترك باشد ، بايد نيّت را به نماز ظهر برگرداند - يعنى : نيّت كند كه آنچه تا حال خوانده‌ام و آنچه را مشغولم و آنچه بعد مىخوانم همه نماز ظهر باشد - و بعد از آنكه نماز را تمام كرد ، نماز عصر را بخواند و اگر در وقت مخصوص به ظهر باشد ، نماز باطل است و آن را رها مىكند و هر دو نماز را به ترتيب بجا مىآورد و اگر احتياطاً نيّت را به نماز ظهر برگرداند و نماز را تمام كند ، بعد هر دو نماز را به ترتيب بجا آورد بهتر است .

--> ( 1 ) - ظهر شرعى در بعض از مواقع چند دقيقه از ساعت دوازده ( به ساعت ظهر كوك ) و گاهى چند دقيقه بعد از ساعت دوازده است . ( 2 ) - بنابر احتياط واجب در فاصله بين غروب آ فتاب و مغرب شرعى - كه در وقت نماز مغرب توضيح مىدهيم - در خواندن نماز ظهر و عصر نيّت مافىالذمّه نمايد ، نه اداء و نه قضاء .